Drawing Layer 1

Gri TV Nedir?

Elektrikli araçlar çevre dostu mu?

+A -A
08:02 24-03-2021
Aklayanlar

Yeşil enerji büyümeli

Sabancı Holding Enerji Grup Başkanı Kıvanç Zaimler
“Burada önemli olan konu şarj istasyonlarındaki enerjinin yeşil enerji olması. Yeşil enerjinin büyümesi, bu işi elektrikli araçlar ve şarj istasyonlarıyla eşleştirmemize de bir anlam katacak. Biz, Eşarj ile elektrikli araç şarj istasyonlarında yüzde 100 yeşil enerji garantisi vermek istiyoruz ve bu alandaki oyun kuruculardanız. 2030'da 2,5 milyon ton karbon emisyonunu azaltmış olmayı hedefliyoruz.” Kaynak↗

Cambridge Econometrics Raporu:
“2030 yılına kadar satışa çıkarılan yeni araçların dörtte birinin sıfır emisyon araçlar, dörtte birinin tamamıyla hibrid ve geriye kalanının hafif hibrid olduğu bir senaryoda, Avrupa 2050 yılına kadar binek araçlardan kaynaklanan CO2 emisyonlarını %88 oranında azaltabilecek.”

“2030’a gelindiğinde, dizel ve yakıtlı araçlar hava kirliliği ve CO2 standartlarını karşılayabilmek için daha da pahalanacağı ve sıfır emisyon araçların sayısı artıkça maliyeti düşeceği için, aralarındaki fiyat farkı azalacak.” Kaynak↗Kaynak↗  

Enerji Dönüşümü Merkezi Direktörü Değer Saygın
“Temiz yenilenebilir enerji kaynakları açısından çok zengin bir ülkeyiz. Ulaştırma sektöründe 2 buçuk milyon elektrikli araç için yeterli alt yapı yatırımları yapıldığı taktirde, enerji tasarrufu 8-9 milyar dolar arasında olabilir.” Kaynak↗

Federal Ulaştırma Bakanı Andreas Scheuer
“Sadece benzin veya dizelle çalışan klasik fosil yakıtlı araçların süresinin önümüzdeki 15 yıl içinde dolması gerek.”

Çevre ve Doğayı Koruma Derneği (BUND), Germanwatch ve Alman Çevre Yardımı ortak çağrısı:
“Hibridler dahil, tüm içten yanmalı araçların üretimi 2030’a kadar son bulsun!” Kaynak↗

Pek çok kentinde petrolle çalışan araçlara plaka çıkarmanın bazen aylar, bazen yıllar aldığı Çin’de China Market Research Group (Çin Pazar Araştırma Grubu) Direktörü Shaun Rein:
“Çin hükümeti hava kirliliğini azaltma ve elektrikli araçlara geçişte dünya lideri olma konusunda ciddi." Kaynak↗

Norveç’in resmi verileri:
Bir yılda benzin veya dizelle çalışan araçlardan daha çok elektrikli aracın satıldığı ilk ülke olduk. Geçen yıl satılan 141 bin 412 aracın yüzde 54,3'ü elektrikle çalışıyor.

Norveç Yol Federasyonu: 2019 yılında bu oran yüzde 42,4'tü. OFV Başkanı Oeyvind Thorsen: “2025 yılı hedeflerine ulaşmakta kararlıyız.” Petrol üreticisi Norveç, getirdiği vergilerle 2025 yılında, benzin veya dizel araçların satışına tamamen son vermeyi amaçlayan tek ülke. Kaynak↗

Karalayanlar

Kuzu postuna bürünmüş kurt

Rebecca Newsom, Greenpeace:
“Şarj edilen bataryalara sahip (Plug-in hybrid electric vehicles -PHEV) hibrid araçlar, otomotiv sektörünün kuzu postuna bürünmüş kurdu. Çok daha çevre dostu bir seçim gibi görünebilirler, ama düşük emisyon yönlü sahte iddialar otomobil imalatçılarının spor, benzin ve dizel motorlu araçları üretmeye devam etmede kullandığı bir taktik” Kaynak↗

Uluslararası Temiz Taşımacılık Konseyi (ICTT) Raporu
“Pillerin üretiminde kullanılan malzemeler, emisyon seviyelerinde önemli bir paya sahip.” Kaynak↗

TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Genel Başkanı Baran Bozoğlu
“Elektrikli araçları kullanabilirsiniz, üretebilirsiniz ama eğer bu elektriğin kaynağı kömürlü termik santraller ve fosil yakıta dayanan santraller ise iklim krizine ve hava kirliliğine karşı bir mücadele yöntemi olmayacaktır” Kaynak↗

IVL İsveç Çevre Enstitüsü, İsveç Ulaştırma İdaresi ve İsveç Enerji Ajansı Araştırması
“Elektrikli araçlar için pil üretimi yüksek emisyonlara neden oluyor. Pildeki her kilovat-saatlik depolama kapasitesi için fabrikada 150 - 200 kilo karbondioksit emisyonu oluştuğu tespit edildi. 100 kWh’lik bataryaya sahip bir elektrikle otomobil, arabayı satın aldığınızda hali hazırda 15 - 20 ton karbondioksit yaymış oluyor. Küçük araçlar tercih edilmeli.”

Lisbeth Dahllöf, İsveç Çevre Enstitüsü:
“Şirketlerin ve yetkililerin iddialı çevre politikaları uygulamaya koymaları ve iklim dostu arabalar satın almaları harika. Ancak araştırma sonuçları gösteriyor ki gerekenden daha büyük bataryalı bir elektrikli otomobil seçmemelisiniz.”

Peter Kasche, İsveç Enerji Ajansı
“Bir şekilde pilleri optimize ettiğinizden emin olmalısınız. Pil boyutu ve emisyonlar arasındaki doğrusal ilişkiye dikkat etmeli. Gereksiz yere çok fazla kilovat saat ile dolaşmamalısınız.” Kaynak↗Kaynak↗Kaynak↗

Carnegie Mellon Üniversitesi, Mühendislik Profesörü Jeremy Michalek:
“Kömür kritik faktörlerden biri. Kömür santrallerinin elektrikli otomobilleri şarj etmek için daha fazla kömür yakmalarını önlemezsek, bu araçların getirdiği iklim avantajını kaybederiz ve hatta daha fazla hava kirliliği elde edebiliriz.”

Connecticut Üniversitesi Kimya ve Biyomoleküler Mühendislik Bölümü, Profesör Radenka Maric:
“Geri dönüştürülen lityum pillerin yüzdesi günümüzde çok düşük. Zamanla ve yenilikçi teknolojilerle durum düzelecektir.”

(Elektrikli araçlarının çoğunda geri dönüşüm oranı %5 olan lityum-iyon piller kullanıyor.) Kaynak↗

Gerçek Ne?

Elektrikli araçlar, gelecekteki yerini sağlamlaştırmış görünüyor. Pek çok otomobil devi, önümüzdeki yıllarda tamamen elektrikli araç üreteceğini duyurdu bile. Wall Street Journal’ın haberine göre, otomotiv firmaları elektrikli araçların geliştirilmesi için 2019 yılında 225 milyar dolar yatırım yaptı. 

Son günlerde otomobil üreticilerinden peş peşe açıklamalar geliyor: Honda, 2022 yılı itibarıyla Avrupa’da sadece elektrikli otomobil satacağını duyurdu, Volvo 2030’dan sonra sadece elektrikli araç üretecek, tüm Jaguar Land Rover araçlarının 2030'a kadar tamamen elektrikli olması planlanıyor, General Motors, benzinle çalışan otomobil ve kamyonlarının satışını 2035 yılında durdurma kararı aldı ve elektrikle çalışan araç üretimine geçmeyi planladığını açıkladı. Diğer taraftan Çin’de 4.500 dolara satılan Hong Guang Mini adlı elektrikli araba, elektrikli araç dünyasının popüler markası Tesla’nın Çin’deki satışlarını ikiye katlayarak geçti.

Fosil yakıtlarla çalışan ve bugün çoğunluğu oluşturan araçların neden olduğu karbon salınımına karşılık elektrikle araçlarda sıfır emisyondan söz ediliyor.

Peki elektrikli araçlar trafikte bir salınıma neden olmasa bile gerçekten hiç karbon ayak izi bırakmıyor mu? Bırakıyorsa bu, fosil yakıtla çalışan araçlar kadar çevreye zara veriyor mu?

Elektrikli araçlarda yakıtlı ve içten patlamalı motorlar yerine, elektrik motorları kullanıyor. Bu da motorların elektrik ihtiyacını doğuruyor. Elektriği yani otomobilin hareketini sağlayan enerji ise elektrikli araçların bataryasında depolanıyor. Bu şarj edilebilir arabalara hem kullanıcının hem de otomobil üreticilerinin yanı sıra çevreciler de göz kırparken akıllara iki soru geliyor:
Bu araçları şarj eden elektrik, nasıl üretiliyor, temiz enerji mi?
Araçlarda elektriği depolayan bataryaların emisyonu ne?

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) “Petrol 2021” raporuna göre dünya genelinde elektrikli araç satışlarının 2026'da 12 milyonu geçmesi beklenirken, toplam elektrikli araç filosu 60 milyona yaklaşacak. Toplam petrol talebinin yüzde 60'ını oluşturan ulaşım sektöründe, elektrikli araçlar ve otobüslerin yaygınlaşmasıyla günlük talep 2020 seviyesine göre yaklaşık 1 milyon varil azalacak. Ulaşım sektörü, özellikle karayolu trafiği, iklime zarar veren sera gazı emisyonlarının büyük bir kısmından sorumlu gösteriliyor. Federal Çevre Ajansı’na göre 2020 yılında yayılan miktar 146 milyon tondu. Kaynak↗Kaynak↗

Uzmanlar, petrol kullanımını azaltacağı için elektrikli araç kullanımındaki artışın çok olumlu bir gelişme olduğunu ancak amaç çevreyi korumak ise sürücülerin büyük bataryalı araçlar yerine küçük bataryalı araçlar tercih etmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, elektrikli araçların egzoz borusu emisyonu olmasa da üretim sürecindeki emisyon nedeniyle sıfır emisyon olarak nitelendirilemeyeceği belirtiliyor. Araştırmalar ise elektrikli araçların üretim aşaması kaynaklı karbondioksit emisyonlarına rağmen daha çevre dostu bir seçenek olduğunu ve bunun daha da iyileştirilebileceğini gösteriyor. Kaynak↗

Elektrikli aracı doğru seçme ve kullanma
Üretimi sırasında kaynakları en çok tüketen, en büyük bataryalı bir araba tercih edilmemeli.
Elektrikli arabayı batarya gücü açısından çok kötü hava şartlarında kullanmamalı.
Sadece kömür ya da petrolle üretilen elektrikle şarj etmemeli.
Aracın bataryasını son kullanma tarihi yaklaşınca yeniletmeli.

Tüm bu şartlar yerine getirilmese bile içten yanmalı bir motora göre elektrikle çalışan araç kullanmak, çevre için daha avantajlı.

Elektrikli araçlar ve fosil yakıtla çalışan araçlar, üretim bandında bataryanın montaj aşamasına kadar aynı proseslerden geçiyor. Bataryanın içerdiği madenin çıkarılmasından üretimine tüm aşamalar düşünüldüğünde elektrikli araçlar bu süreç nedeniyle fosil yakıtlı araç üretiminde salınan sera gazına göre %15 - %68 daha çok salınıma neden oluyor. Ancak otomobilin ömrü dikkate alındığında içten yanmalı araçların elektrikli araçlara göre iki kat fazla sera gazı salınımı yaptığı görülüyor. Kaynak↗Kaynak↗

Türkiye’de elektrikli araca ilgi nasıl?
2020 yılı içinde 844’ü elektrikli, 22 bin 272’si hibrid olmak üzere toplam 23 bin 116 satış rakamı ile Türkiye otomotiv sektöründeki satış payı yüzde 3.8’e kadar yükseldi. Geçtiğimiz ay ise elektrikli araçlara uygulanan Özel Tüketim Vergisi’nde (ÖTV) artış yapıldı. Kaynak↗

Castrol'ün yaptığı "Elektrikli Geleceğe Bağlanın" araştırmasına göre, Türkiye’de tüketicilerin yüzde 58’i ortalamada 2025 yılında elektrikli araç almaya olumlu bakarken bu tüketicilerin yüzde 68’i ise elektrikli araçları önümüzdeki 5 yıl içinde alabileceklerini düşünüyor. Araştırmaya göre, Türkiye’deki tüketiciler ortalamada; benzinli bir araca kıyasla elektrikli bir araca ortalama yüzde 19 daha fazla ödeyebileceklerini belirtiyor. Aynı zamanda ortalama şarj süresi beklentilerinin 28 dakika ve ortalama menzil beklentilerinin 406 kilometre olduğunu ifade ediyorlar.

Sekiz ülkede yapılan üç araştırmada ise tüketiciler için şarj süresi beklentisi 31 dakika ve 469 kilometre menzil olarak ifade edilmişti.

Türkiye'de tüketicilerin yüzde 68'i, AVM'ler, benzin istasyonları, bakım ve onarım servisleri gibi alanlarda sürüş alışkanlıklarını destekleyen uygun şarj altyapısından emin olması durumunda elektrikli araç satın almayı düşünebileceklerini belirtiyor. Kaynak↗

Türkiye elektrik ihtiyacını hangi kaynaklardan karşılıyor?
%31,4’ü hidrolik enerji
%28,6’sı doğal gaz
%22,4’ü kömür
%8,1’i rüzgâr
%6,2’si güneş
%1,6’sı jeotermal
%1,7’si diğer kaynaklar.

Elektrik enerjisi üretim santrali sayıları:
2019 yılı Eylül ayı sonu itibarıyla 8.069 (Lisanssız santraller dahil)
669 adedi hidroelektrik
68 adedi kömür
262 adedi rüzgâr
52 adedi jeotermal
330 adedi doğal gaz
6.435 adedi güneş
253 adedi diğer kaynaklı santraller. Kaynak↗

Diğer taraftan pratik ulaşım araçlarına ilgi artıyor. Dünyada da hızla yayılan e-scooter kullanıcı sayısı Türkiye’de 3,5 milyonu geçti. Çin’de de 4500 dolara satılan Hong Guang Mini adı verilen elektrikle aracın geçtiğimiz ayki satışları, Tesla’yı ikiye katlayarak geçmişti. Araç, Çinli devlet otomotiv şirketi SAIC ve ABD'li General Motors ortaklığıyla üretildi.

Paylaş:
yorum kuralları

Önemli gelişmeleri yakından takip et